Próby wodzów

Status: transkrypcja OCR — wersja beta. Zachowano pisownię wydania z 1935 roku; poprawiane są wyłącznie oczywiste błędy rozpoznania.

W świetle założeń i metod harcerskich próba harcerska, poza stwierdzeniem u harcerza (dla użytku próbującego) faktycznego stanu posiadania przez tegoż harcerza wiadomości i umiejętności w zakresie objętym odnośnemi programami, ma także (może ważniejsze nawet) znaczenie wychowawcze dla próbowanego.

Polega ono na przeżyciu, dającem harcerzowi poczucie wielkości próbowanych sił jego. Próbę zatem traktujemy jako próbę dzielności harcerza, której tłem niejako będą wymagane umiejętności i wiadomości. Przez poszczególne przeszkody prowadzić będziemy harcerza w sposób emocjonujący, ciekawy, jeśli potrzeba tajemniczy, opierając się na jego ambicji, wysiłku pokonywania, zdobywania, a w drugim dopiero rzędzie na jego chęci pokazania się.

Próba musi być wielką a radosną przygodą, zwycięskiem przeżyciem, od którego coś nowego się zaczyna. Próba musi być zdobytym mocą (nie tylko małym stosunkowo trudem wyuczenia się), walorem, nobilitującym go w danym stopniu harcerskim, względ nie stopniu starszyzny.

Próbę taką pamięta harcerz czy wódz na całe życie.

Nie potrzeba chyba uzasadniać, dlaczego przy takiej próbie poszczególne przeszkody, zwłaszcza sposób ich postawienia, muszą być umiejętnie dostosowane do próbowanej indywidualności, więc wieku, zainteresowań, wykształcenia i t. p. warunków.

Aby się uchronić od zbytecznej dygresji do szczegółów, przykłady takich przeszkód są dla lepszego naświetlenia sprawy zestawione w osobnym (następnym) rozdziale o próbach dzielności.

Próba wodzów wyzwalająca publicznie harcerza na dowódcę ma za zadanie:

1. Wykazać mu czy osiągnął dzielność potrzebną przywódcy.
2. Wykazać harcmistrzowi, czy próbowany wyrobienie to uzyskał.
3. Wykazać czy próbowany uzyskał odpowiednią wprawę w dowodzeniu.
4. Zaznaczyć silnie moment przełomowy — początek nowego okresu działania harcerskiego (instruktor-skiego).
5. Zbudzić u próbowanego zmysł przynależności do grona starszyzny (drużyny wzgl. ruchu).

Forma ujęcia organizacyjnego „próby wodzów” jest w tej chwili obojętna, byle odpowiadała postawionym postulatom. Próbę tę trzeba pojąć jako pierwszą próbę starszyzny, eliminującą materjał na wodzów — harcmistrzów, czy wodzów — działaczy, który to materjał ma dać zastęp wodzów drużyny.

O ile zatem próby dzielności musimy używać we wszystkich próbach harcerskich, czy to młodzieży czy starszyzny, z odpowiedniem rzecz jasna stosowaniem, — o tyle „próby wodzów” odbywać mogliby jedynie czynni członkowie zastępu wodzów danej drużyny. Z góry wykluczamy możliwość powoływania do stanu wodzów naszego ruchu, i stawianie przed próbą tych wodzów, którzy sami w zwyczajnym zastępie harcerskim się nie wybili, a następnie nie przeszli wyszkolenia dowódców w zastępie wodzów.

Od zasady tej jeśli ruch wodzów ma objąć harcerstwo — odstępować nie wolno.

Niech mi będzie wolno przytoczyć dla przykładu projekt programu „próby wodzów”:

próba:

wódz zastępu-gromady:

1. W „próbach dzielności” wykaże siłę. (ducha, umysłu i ciała).
2. Wie jakie są obowiązki wodza harceskiego.
3. Wie jaka jest jego odpowiedzialność za gromadę wobec ruchu harcerskiego i społeczeństwa.
4. Podnosi w zastępie kult mocy, oparty o etykę chrześcijańską. Przeprowadzi w zastępie wybrane przez siebie obrzędy lub inne zachowania kult ten podkreślające.
5. Wprowadza w życie zastępu (gromady) i realizuje hasło zdobywania siły, dzielności.
6. Nauczy w jednym harcu, zastęp swój trzech dowolnych ale różnych umiejętności technicznych.
7. Zorganizuje i przeprowadzi samodzielnie krótki (5 dniowy) obóz zastępu.
8. Przeprowadzi w zastępie względnie drużynie jakąś akcję wykazującą czynny stosunek tej gromady do zagadnień obywatelskich.
9. Zaprojektuje i urządzi na żądanie: kącik, zastępu, świetlicę drużyny 1. t. p.
10. Zorganizuje życie świetlicowe swego zastępu. — urządzi zbiórkę świetlicową, herbatkę, wieczorynkę i. t. p.
11. Przeprowadzi bieg indywidualny zastępu.
12. Przedstawi prowadzony przez siebie „dzienniczek wodza”.
13. Przedstawi plan pracy zastępu swojego na okres kwartału i uzasadni celowość poszczególnych harców. (Widma).
14. Inicjatywę zastępu umie zorganizować w harc dający siłę.
15. Przeprowadzi samodzielnie próbę młodzika lub wywiadowcy z zastosowaniem prób dzielności.
16. Zna organizację harcerstwa.
17. Ułoży budżet drużyny, oszczędza na czasie, materiałach i funduszach, zna obowiązujące przepisy gospodarcze.

wódz - działacz:

1. W „próbach dzielności” wykaże siłę.
2. Wie jakie są obowiązki wodza harcerskiego.
3. Wie jaka jest jego odpowiedzialność za podjętą robotę wobec ruchu harcerskiego i społeczeństwa.
4. W kierowaniu grupą działającą opiera się wyłącznie na etyce chrześcijańskiej harcerstwa — na ideologii siły.
5. W grupie działającej realizuje plan doskonalenia się specjalnego i oddziaływania społecznego wg. założeń harcerskich.
6. Wykaże umiejętność podzielenia się swojem doświadczeniem grupie, której przoduje, w dziedzinie pracy społecznie przydatnej.
7. Wykona z zakresu swoich upodobań pracę samodzielną.
8. W grupie działającej przeprowadzi akcję wykazującą wyraźnie obywatelski charakter roboty tej grupy.
9. Zorganizuje i urządzi warsztat pracy swej grupy, wg. wymogów danej specjalności, higieny, estetyki.
10. Zorganizuje życie towarzyskie swej grupy, odkreślające jej zwartość i jednolitość, umożliwiając szersze oddziaływanie społeczne.
11. Umie pobudzić ambicję pracy grupy działającej, opierając ją o pogodne podejście do samodzielnego trudu. Umie wykorzystać zdrową emulację jednostek do osiągania celów tej grupy.
12. Przedstawi prowadzony przez siebie terminarz pracy (Gant).
13. Przedstawi kwartalny plan pracy swojej grupy, uwzględniający zdobyte już doświadczenie.
14. Inicjatywę grupy działającej umie wykorzystać w planie pracy tej grupy.
15. Umie znaleźć formy uznania pracy swej grupy, w sposób pobudzający instynkty wartościowe.
16. Zna organizację społeczności, na którą pracą swej grupy oddziaływuje.
17. Prowadzi oszczędny tryb życia, oszczędza na czasie, materiałach i funduszach.

przykłady „prób dzielności” w zastosowaniu w próbach harcerskich, próbach obrzędowych, próbach wodzów, harcach i zawodach zastępu.

85 prób dzielności

Próby można przeglądać jako kafelki, przeszukiwać i filtrować według ćwiczonych cech. Kategorie filtrów są redakcyjnym ułatwieniem, a oryginalne określenia cech pozostają widoczne przy każdej próbie.

Znajdź próbę dla swojej drużyny

Otwórz pierwszą próbę w kolejności książki.

Źródło: strony drukowane 73–92; strony PDF 79–98. Rekord w Polonie.