Harc

Status: transkrypcja OCR — wersja beta. Zachowano pisownię wydania z 1935 roku; poprawiane są wyłącznie oczywiste błędy rozpoznania.

Wartość Ruchu harcerskiego polega na tem, że głosząc idee i hasła, hasła te w praktyce realizuje.

Rzuciliśmy hasło zdobycia dzielności. Harcerzowi stwarzamy takie warunki życia harcerskiego, aby go zmuszały do wykazywania swoich wartości sił, dzielności.

Są trzy czynniki wpływów, którym podlega każdy harcerz, biorący czynny udział w życiu Ruchu: przygoda,
zastęp,
wódz.

Wykorzystując zamiłowania, dążenia, i inicjatywę jednostek, harcerstwo ujmuje życie w formę harców.

Harcem nazywać będziemy taki akt życia harcerskiej gromady, w którym występują te trzy czynniki.

Przypatrzmy się jak one oddziaływują na siebie i na życie harcerza.

Weźmy pod uwagę wycinek życia harcerskiego zastępu — jakiś harc, a w następnych gawędach omowimy te czynniki bardziej szczegółowo.

przygoda stawia przed harcerzem jakąś zaporę (problem, zjawisko), zamyka mu nagle drogę swojem Nieznanem.

Ządza poznania i doznania, burzy odrazu normalny układ sił duchowych, umysłowych czy fizycznych.

Budzą się instynkty, świadomość bliskości nieznanego, powoduje bunt sił.

Powstaje wola walki.

Wyzwala się gwałtownie jakieś bohaterstwo zbrojne w siły — złe i dobre, bez wyboru, — by je przeciwstawić nieznanemu.

Następuje zmierzenie sił i starcie się z mocą nieznaną. Tutaj zaczyna działać zastęp Braterska gromada, idąca w te same hasła, emanuje pewną zdrową opinią zbiorową dzielności.

Siły harcerza, jego wartości dodatnie i ujemne, tak doskonale wydobyte na wierzch, stykają się z wartościami innych indywidualności w zastępie, podpadają pod sąd czy uznanie zdrowej opinii.

Siły dobre stają uznane przy tej opinii, natomiast złe siły skompromitowane i potępione przez tę opinię, cofają się. Pozostałe wartości stanowią teraz dla harcerza pozytywną siłę, prowadzącą pewnie i sprawnie do zwycięstwa.

Po takim harcu, gdy nastrój przygody minie, dobyte wartości zapadają się niejako wgląb, tworząc pewien kompleks sił teraz już zbratanych wspólnem przeżyciem.

W podobnej przygodzie siły te będą miały skłonność wystąpić razem.

Złe siły wycofane z walki pozostaną w głębi jako pognębiony szczątek ułomności. Złe instynkty, jeżeli zechcą w przyszłości wyjść na przygodę, to tylko jako wartości wysublimowane, uszlachetnione.

Trzecim czynnikiem wpływającym na przebieg harcu jest: wódz Tak, jak opinja grupy (Duch zastępu) reprezentuje ideały, tak wódz — zastępowy reprezentuje hasło.

Najistotniejszą jego troską jest to, aby wzmoc ducha zastępu, aby wiara w siły rosła u harcerza, tak prowadzić na harce, aby się przez odpowiednie przygody wspomniane kompleksy sił tworzyły, aby zostały uszlachetnione złe instynkty a wykorzystane dobre.

Przy każdym następnym harcu dobyte siły zapadają się w głąb coraz mniej, wreszcie pozostają na wierzchu, niejako pod ręką, zdolne do działania nawet bez silnych bodźców — automatycznie.

Mówimy wtedy, że tworzą one zasadę postępowania.

Takie dopiero siły posiadają dla harcerza największą wartość, bo posłuszne dobrej woli weszły w nałóg walki z przeciwnością.

Źródło: strony drukowane 13–15; strony PDF 19–21. Rekord w Polonie.