Przejdź do głównej zawartości

Mierzenie szerokości

Może to być szerokość rzeki, stawu, jeziora, błota, wąwozu, pola zasianego itp.

Ryc. 3.

Podkreślić praktyczność tego pomiaru w wypadku np. budowy mostu przez rzekę lub wąwóz, określenia czasu potrzebnego do przepłynięcia rzeki lub jeziora itp.

Obieramy dowolny punkt A w postaci krzewu lub kamienia na brzegu przeciwległym oraz punkt B na brzegu własnym, gdzie zatykamy kij lub ustawiamy jednego z chłopców (ryc. 3). Następnie prowadzimy do tak otrzymanej linii w przestrzeni prostopadłą na naszym brzegu, na której w dowolnym punkcie (C) ustawiamy drugiego chłopca. Przedłużamy linię BC i w zależności od terenu odmierzamy na niej od punktu C całkowitą długość odcinka BC lub jego część (1/2, 1/3, 1/4). W otrzymanym w ten sposób punkcie D ustawiamy znów chłopca i w tymże punkcie wytyczamy linię prostopadłą do linii BD, przeprowadzonej wzdłuż brzegu. Posuwamy się po tak otrzymanej prostopadłej z oczami, skierowanymi na punkt C, dopóki ten ostatni nie pokryje punktu A na przeciwległym brzegu. Wtedy otrzymujemy punkt E, a zmierzywszy linię DE, możemy na podstawie proporcjonalności trójkątów ABC i CDE oraz znanych długości odcinków BC, DC i DE znaleźć szerokość AB, według wzoru $$\frac{AB}{DE} = \frac{BC}{CD}$$, skąd $$AB = \frac{DE \times BC}{CD}$$.

Praktycznie dla najmłodszych wystarczy powiedzieć bez dowodzenia, że jeżeli odcinek CD był równy CB, to i odcinek DC będzie równy AB. W wypadku gdy CD stanowi część (1/4, 1/3, 1/2) odcinka CB, wówczas odcinek DE będzie tyleż razy mniejszy od AB. Wystarczy więc ilość kroków odcinka DE pomnożyć przez 4, 3 lub 2, aby znaleźć szerokość niedostępną dla nas, tj. AB.


Źródło skanu: Polona / Biblioteka Narodowa, oznaczenie „Domena Publiczna”. Zobacz skan — widok 128.

  • Rodzaj: gra
  • Cechy: Nie podano w źródle
  • Źródło: Jan Jasiński, Gry i ćwiczenia terenowe (Harce terenowe) (1938)
  • Strony drukowane: 120–121
  • Wydanie cyfrowe: Wydanie cyfrowe · Rekord źródłowy
  • Otwórz wydanie na właściwej stronie: s. 120
  • Zobacz tłumaczenie automatyczne: gct-059