Bierki

Treść źródłowa

Prastara gra polska, zachowana dotąd najlepiej wśród chłopców wiejskich pow. lubartowskiego, znana też na Podlasiu i Podhalu; odpowiednia dla wyższych klas szkół początkowych i niższych klas szkół średnich. Znacznie doskonalsza od poprz. (ukształtowana nie bez wpływu szachów), daje również mało ruchu, lecz wiele sposobności do urobienia miary w oku i precyzji w ruchach ręki. Nadaje się np. podczas deszczu w obozie lub w pawilonie boiskowym. Bierki są to figurki płaskie, strugane z drzewa, długości 1½—8 cm., szerokości ½—2 cm. Wszystkie bierki, używane przy danej grze, stanowią „sypę“. W skład sypy wchodzą: po jednym „królu“, „królowej“, „podkrólu“ i „podkrólowej“ — i na każdego gracza po jednym „popie“, „popicy“ i po 4 „bydlęta“ (lub „liszki“¹). Gracze (w liczbie 2—10) grają w określonej zgóry kolei. Każdy z nich kładzie na dłoń całą sypę (lub tyle z niej, ile się zmieści), podrzuca ją w górę i chwyta część bierek na grzbiet ręki. Podrzuciwszy je powtórnie, chwyta na dłoń jedną lub kilka figur. Przytem jednak nie wolno mu chwytać razem figur różnogatunkowych (n. p. krója z królową, popa z królem i t. p.), a liszki wolno chwytać tylko w liczbie parzystej. Po każdym chwycie prawidłowym ma prawo grę powtórzyć, odłożywszy na bok schwytane bierki. Gdy jednak nie schwyci nic, lub wbrew podanym prawidłom, miejsce jego zajmuje następny zkolei gracz. Przy obliczaniu wygranej król i królowa liczą się po 12, podkról i podkrólowa po 7, pop i popica po 4, liszki po 1.

Technika chwytów jest trojaka: albo po schwyceniu kilku bierek pochyla się dłoń, aby niepotrzebne figury zsunęły się; 2) albo chwyta się upatrzoną figurę palcami w powietrzu; lub wreszcie 3) łowi się ją w „czub“, t. j. lejek utworzony z palców.

¹) U Gołębiowskiego figury te noszą nazwy króla, ekonoma, pana, wójta, gospodarza, parobka itd.

Zakres transkrypcji: tekst należący do ilustracji pominięto; dokładne granice zapisano w raporcie ekstrakcji.

Źródło skanu: Kujawsko-Pomorska Biblioteka Cyfrowa, oznaczenie „Domena publiczna”. Zobacz PDF — strona 172.

Metadane

Rodzaj: gra
Cechy: Nie podano w źródle
Źródło: Eugeniusz Piasecki, Zabawy i gry ruchowe dzieci i młodzieży (1922)
Strony drukowane: 167–169 / PDF 172–174
Wydanie cyfrowe: Wydanie cyfrowe · Rekord źródłowy
Otwórz wydanie na właściwej stronie: s. 167
Zobacz tłumaczenie automatyczne: zgr-097