Pietruszka (Pani Róża)
Treść źródłowa
Dział zatytułowany „Treść źródłowa”Gra dziatwy miejskiej i wiejskiej, powszechna w Polsce, pod różnemi nazwami (Pani Róża, Rzepa, Buraczek, Marchew); odpowiednia dla ogródków dziecięcych i szkół początkowych.
a) Krakowskie: „Najstarsza dziewczyna — Pani Róża“ — siada na ziemi, wyciągając nogi, między jej kolanami drugi(a) i t. d. i opasując się rękami, przyjmują każde nazwę jakiejś jarzyny. Na boku chłopiec „posłaniec“ (czasem w towarzystwie swego „pana“, „plebana“ 1.1. p.) podchodzi do siedzącego na przodzie, puka w jego głowę trzykroć i pyta: — Gdzie jest pani Róża? — Tam dalej za mną. — Teraz pyta następnego i t. d., aż dojdzie do niej sam ej; wtedy pyta: — Czyś ty pani Róża? — Ja sam a; czego potrzebujesz? — Przysłany jestem od mego pana po selery (marchew i. t. p.). Jeśli taka jarzyna jest pośród siedzących, wskazuje na nią pani Róża, a poseł wTyciąga ją z pośród towarzyszy (wbrew oporowi) i osadza na boku, oznajmiając „panu“, że żądaną roślinę otrzymał. Jeśli zaś jej niema, a poseł upiera się, że powinna być, pani Róża mówi: — Kop dziadu z końca, Nie psuj mi zagońca. — Wtedy poseł idzie do siedzącego na przedzie i, niby kopiąc kijkiem obok niego: — Kop, kop! Jest tu chłop = Nie mogę go wykopać, Muszę czapkę zdejmować! — Potem rzuca czapkę, chwyta dziecko za nogi, bije jedną nogą o drugą (jakby chciał korzenie oczyścić z ziemi), przetrząsa niem na wsze strony i ciągnie wbrew jego i całego łańcucha oporowi. Gdy oderwie, ciska na bok i oznajmia panu. Jeśli łańcuch przerwie się w innem miejscu, poseł tam doskakuje i odrywa jakieś dziecko, gdy pozostali garną się „do kupy“ i „nazad“ łańcuch wiążą. Tak idzie dalej, aż do pani Róży. Na tern gra się kończy“.
b) Kujawy: Ustawienie jak a), tylko dzieci, siedzące przed panią Różą, są nie „jarzynami“, lecz „gęśmi“. Poseł obchodzi i p u k a: — Puk mała, puk duża, Gdzie tu mieszka pani Róża? — Tu podle. — W końcu otrzymuje odpowiedź: — Ja sama. — Wtedy oznajmia: — Proszę pani, są gęsi w ogrodzie, na pańskiej szkodzie! •— A to wypędź na jednej (dwu… pięciu) nodze (na pięciu znaczy na czworakach i głowie). — Obszedłszy w przepisanej postawie cały szereg, poseł targuje się o g ę ś: — Czy po desce, czy po drabce? — i stosownie do odpowiedzi, wyciąga.id za nogi, lub za głowę i odstawia na bok. Wykupiwszy w ten sposób od pani Róży wszystkie gęsi, zaprasza ją na kawę. Ta wymawia się, że pogryzą ją psy lub wilki 1. t. p.); wreszcie przystaje. Wtedy szczuje ją wszystkiemi gęśmi; Róża schwytana zastępuje miejsce posła w grze następnej.
Źródło skanu: Kujawsko-Pomorska Biblioteka Cyfrowa, oznaczenie „Domena publiczna”. Zobacz PDF — strona 167.
Metadane
Dział zatytułowany „Metadane”- Rodzaj: gra
- Cechy: Nie podano w źródle
- Źródło: Eugeniusz Piasecki, Zabawy i gry ruchowe dzieci i młodzieży (1922)
- Strony drukowane: 162–164 / PDF 167–169
- Wydanie cyfrowe: Wydanie cyfrowe · Rekord źródłowy
- Otwórz wydanie na właściwej stronie: s. 162
- Zobacz tłumaczenie automatyczne: zgr-093